Raciborskie murale i mozaiki
Panorama dawnego Raciborza
Mural przedstawia panoramę Raciborza autorstwa Friedricha Bernharda Wernera, która powstała w połowie XVIII wieku w Norymberdze. Śląski rysownik, autor dzieł Scenographia Urbium Silesiae i Topographia Silesiae stworzył liczne grafiki przedstawiające miasta śląskie. Na tej raciborskiej uwiecznił i opisał najważniejsze obiekty istniejące wówczas w mieście. Jedna z kopii miedziorytu znajduje się w zbiorach Muzeum w Raciborzu.
Autorzy muralu: Ryszard Paurowski, Martyna Baranowska, Adam Feliniak
Rok powstania: 2021
Mural wykonano na zlecenie Miasta Racibórz.
Dawna synagoga
Jak czytać mural ?
Ściana budynku jest metaforą współczesnego świata, pęka i odsłania pamięć o tym co przeminęło. Element trójwymiarowości wprowadza widza w nokturnowe wnętrze synagogi. Widz dostrzega elementy symboliczno-zdobnicze. Gra świateł ma na celu nadać mistycznego klimatu, kontemplacji o tym co przemija, a warte jest pielęgnowania. Główny promień światła padający z okna wskazuje i rozświetla winorośl, która symbolizuje w obu kulturach pracę w życiu, odnowę duchową. Winorośl to również wieńczący element całego malunku. Roślina spaja obie kultury, religie, wydaje owoc który dla artysty jest niejako rozejmem, pogodzeniem przeszłości z teraźniejszością. To krzew, z którego każdy może czerpać dobro.
Autor: Ryszard Paurowski
Rok powstania: 2021
Mural wykonano na zlecenie Miasta Racibórz.
Pełnia w Bobrze
W dawnej stolicy Śląska, Raciborzu, na placu Księżnej Ofki, w styczniu 2023 r. ukończyły się prace nad Pełnią w bobrze. Praca inspirowana jest Rezerwatem Przyrody „Łężczok” w powiecie raciborskim. Jest utrzymany w magicznym, pełnym odniesień do przyrody klimacie, robi wrażenie wielkością, głębokimi kolorami i ekologicznym przesłaniem.
Autorka muralu, Mona Tusz, twierdzi, że otrzymała od władz miasta swobodę w trakcie tworzenia muralu. Jej decyzja o przedstawieniu "Łężczoka" i bobrów była zainspirowana znalezieniem śladów żerowania tych zwierząt podczas wyprawy w Raciborską dzicz.
Miejski Podwieczorek
Mural jest utrzymany w stylistyce realistycznej. Malarskie podejście przełamuje czyste odzwierciedlenie idealnego zdjęcia nadając mu swoisty charakter.
„Miejski podwieczorek” to uchwycenie zwyczaju tuż przed jego końcem. Młody gospodarz wraz
z żoną i dzieckiem zapraszają starszego przyjaciela na podwieczorek w celu uczczenia dobrego rocznika wina. Spotkanie przy stole symbolizuje równość między pokoleniami. Stół jest metaforą osi czasu. Mimo, iż rodzimy się w różnych punktach żyjemy na tej samej osi. Ważnym aspektem sceny jest wielowarstwowość pokoleniowa.
Młodzi gospodarze - teraźniejszość
Przyjaciel - przeszłość
Dziecko - przyszłość
Spożywanie wspólnych posiłków jest dobrym medium do kontynuowania tradycji jak również jej tworzenia. Autor uważa te wartości za aktualne i ponadczasowe. Treść sceny wzbogacają rekwizyty związane z historią Raciborza. Niejednoznaczne ukazanie symboli ma zachęcić widza do samodzielnego odkrywania ich znaczenia.
Mural na ul. Londzina
Na bocznej elewacji raciborskiej kamienicy podziwiać można całkiem ładny i dobrze czytelny do dziś mural z rybami i hasłem propagującym ich większą konsumpcję „Więcej ryb na naszych stołach”. Po drugiej stronie budynku odnajdziemy kolejny rysunek z okresu PRL, utrzymany w tym samym stylu.
Napis także zachęca do sięgania po dania rybne: „Dziś coś z ryb”.
Gwiezdny Szturm na Miasto, Bulwary Nadodrzańskie
Kolejny mural o tematyce związanej z Gwiezdnymi Wojnami. Tym razem praca została wykonana z okazji premierowego w Raciborzu wydarzenia pn. „Gwiezdny Szturm na Miasto”, które odbyło się na przełomie maja i czerwca 2024 roku. Bohaterami muralu są Din Djarin i Grogu z serialu „The Mandalorian” - postaci z tzw. Mandoverse, czyli historii dziejących się w świecie George’a Lucasa po wydarzeniach z filmu „Powrót Jedi”. Autorem dzieła jest Ryszard Paurowski.
Kraina Górnej Odry, Przystań Kajakowa
Mural powstał z inicjatywy Urzędu Miasta Racibórz oraz Subregionu Zachodniego Województwa Śląskiego. Nawiązuje do Krainy Górnej Odry oraz jest ilustracją do odbywających się tu od 25 lat Pływadeł. Mural obrazuje koryto rzeki wraz z brzegiem, który czyta się od prawej do lewej w nawiązaniu do kierunku jej biegu. Przedstawia w estetycznej formie Krainę od zachodu słońca po noc w magicznym klimacie baśni. Żywe palety kolorów wykorzystane zostały w estetycznej formie, kolory łączą się i przechodzą miękkimi przejściami. Kompozycja muralu oparta jest o dwie wydzielone części: pierwsza część (front) - nawiązuje do Krainy Górnej Odry, a druga część, którą ogląda się od strony przystani, obrazuje naturę - kory drzew, rośliny, elementy charakterystyczne rzeki ukazując je w rozwoju, ruchu, aktywności, co ma wymiar bardziej sportowy, oddający ducha Pływadeł.
Mural został dofinansowany z budżetu samorządu Województwa Śląskiego.
Mural Prawa Miejskie Raciborza z 1988 roku, ul. Króla Stefana Batorego 6
Mural z roku 1988 (czyli z samiutkiej końcówki okresu PRL), znajdujący się na zachodniej ścianie Urzędu Miasta został ocalony i odrestaurowany w czasie remontu elewacji, dzięki czemu nadal można nim cieszyć oczy. Co ciekawe, dzieło to posiada także elementy mozaiki: z ceramiki wykonano słońce, dzięki czemu latem, gdy od szkiełek odbijają się promienie, mural sprawia wyjątkowe wrażenie. Autorem ogromnego sgraffito z datą 1217 jest Marian Zawisło
Zegar Słoneczny, Długa 1
Mozaika ceramiczna autorstwa Mariana Zawisło, wykonana w 1974 roku na budynku przy ul. Długiej. Zakres prac renowacyjnych w 2017 r. obejmował: ręczne mycie powierzchni zegara, uzupełnienie licznych ubytków witromozaiki, na całej powierzchni zegara, malowanie złotem wskazówki metalowej, malowanie tynku tarczy cyfrowej.
Ślązak i Ślązaczka, Długa 7
Mozaika ceramiczna usytuowana w 1974 roku na budynku przy ul. Długiej 7. Zakres prac renowacyjnych w 2017 r. obejmował: uzupełnienie brakujących elementów mozaik z materiału powierzonego, wymianę luźnych tynków, wykonanie szpachlowania tynków, wykonanie gładzi renowacyjnej na powierzchni tła mozaik wraz z pomalowaniem farbą silikonową, wykonanie gruntowania gruntem głęboko penetrującym spoiny pomiędzy elementami witromozaik.
Na elewacji frontowej budynku przy ul. Długiej 7 znajdują się jeszcze 4 kwadratowe, mniejsze mozaiki przedstawiające logo TMZR i herb miasta. Zostały wykonane z okazji 30-lecia PRL-u w 1974 r., jak wskazuje widniejąca na jednej z nich data. Wszystkie mozaiki na ul. Długiej i przy Rynku są wykonane w jednym stylu, charakteryzującym się centralną kompozycją i uproszczoną formą. Dzieła są harmonijne i tworzą zespół doskonale wpisujący się w charakter miejsca.
Kosz Owoców, ul. Długa 8
Autorstwa Zdzisława „Rudego” Nowaka. Także ta mozaika została odrestaurowana w 2017 r.
Skrzydła anioła, ul. Różana 4A
Racibórz wpisuje się tym samym w międzynarodową akcję zainaugurowaną przez artystkę Kelsey Montague, której kariera nabrała tempa po tym jak Taylor Swift opublikowała w sieci swoje zdjęcie na tle muralu z wielkimi skrzydłami. Wkrótce potem dołączyli do niej kolejni celebryci oraz zwykli ludzie, a zdjęcia oznaczano hashtagiem #WhatLiftsYou. Obecnie takie skrzydła można znaleźć właściwie w każdym zakątku świata. Dlaczego więc nie mielibyśmy ich mieć w Raciborzu?
Murale
